Ervaringsverhaal van topsporter Thomas van der Plaetsen

“Ik ben weer ‘back on track’ en denk dat bewegen mij daarbij geholpen heeft”

“Ik had zelf wel al wat dingen gevoeld. Een zinderend gevoel, af en toe wat pijn als ik neerzat. Last van de wervels in de onderrug en ik had ook fysiek sneller last van verzuring”, begint Thomas zijn verhaal. “Achteraf was er wel een patroon, maar aan kanker denk je dan natuurlijk niet. Ik linkte de klachten aan de sport, waarbij je regelmatig gekke bewegingen maakt, of valt, zoals bij polsstokhoogspringen. Je komt weleens verkeerd neer. De signalen heb ik niet als alarmerend gezien en omdat ik toen veel in het buitenland was, leek een arts bezoeken vooral veel gedoe. Omdat mijn medische checkup al gepland stond, voelde ik ook geen urgentie. Hoe eerder je erachter komt, hoe beter het is, weet ik nu. Misschien had ik beter naar de signalen moeten luisteren. En dat terwijl ik als topsporter toch altijd al goed naar mijn lichaam luister.”

Op de checkup hoefde Thomas niet te wachten. Een week ervoor werd de Belgisch olympisch tienkamper onaangenaam verrast door een positieve dopingtest. Maar doping had hij niet gebruikt. De in zijn bloed aanwezige hCG duidde op een tumor. Thomas bleek teelbalkanker te hebben. Een operatie en chemotherapie volgden. Ondanks de zware tegenslag besloot hij zo snel mogelijk zijn comeback te maken als atleet. Slechts zeven maanden na het beëindigen van zijn behandeling werd Thomas Universiade kampioen in het Zuid-Koreaanse Gwangju. Niet lang daarna maakte hij zijn comeback compleet met de Europese titel in zijn sport.

Terugkeren in een gezond lichaam Ruim twee jaar na de diagnose, schreef Thomas een boek. De tegenslagen én zijn comeback op het hoogste niveau zorgden ervoor dat hij een mooi verhaal te vertellen had. Wat dreef hem om door te gaan? “Bewegen en sport is altijd een deel geweest van mijn leven. Ik stond voor de diagnose nog maar aan het begin van mijn carrière. Het was mijn job. Ik wilde sowieso een leven waarin sport en bewegen centraal staat. Ik besloot ervoor te gaan. Als het niet lukte weer op niveau te komen, dan had ik er in ieder geval alles aan gedaan. Bovenal wilde ik zo snel mogelijk terugkeren in een gezond lichaam, dat geen beperking op mijn levensstijl oplegde. Het doel weer op topniveau te komen zorgde voor deadlines en verplichtingen, waardoor je eigenlijk niet kunt opgeven.”

Late effecten En het lukte hem. “Als topsporter ben je gewend door pijn heen te bijten. Ik denk dat een sterk lichaam en immuunsysteem je ook helpt. Tijdens de behandelingen heb ik bijvoorbeeld nauwelijks bijwerkingen ervaren. Ik heb me nooit heel slecht gevoeld. Mensen die fit en sterk zijn, kunnen de slechte stoffen sneller afvoeren. Dat werd ook bevestigd door de artsen. Ik vind het wel moeilijk om te zeggen of ik last heb van late effecten. Ik heb lang last gehad van bepaalde voedselintoleranties. Die kun je wel toeschrijven aan de chemo, net als de chemoplekjes op mijn huid. En natuurlijk voel ik op de plek van de operatie nog weleens wat pijn. Maar dat beperkt me niet. Of ik achterstand heb op mede-sporters? Dat denk ik wel. Er zijn wel zaken die ik tot nu toe niet meer heb kunnen doen zoals ervoor. Zo is mijn pure snelheid nooit meer geworden wat het was. Sprongen, werpen, uithouding et cetera verbeteren nog steeds, kracht ook, maar pure snelheid niet.”

Back on track “Dat de olympische spelen zijn uitgesteld, vond ik heel lastig. Het is mijn job, dus ook financieel heeft dat gevolgen. En de investering die je qua energie al hebt gedaan, krijg je niet meer terug. Het wegvallen van zo’n groot doel, levert voor een sporter een zwart gat op. Nu moet ik me weer opnieuw focussen. Dat geeft me overigens wel wat meer ruimte om me bezig te houden met activiteiten rond Back on Track (BOT). Dat is mijn foundation om ex-kankerpatiënten te helpen via beweging weer een gezond lichaam te krijgen. Ze krijgen krachttraining, mindfullnesstraining en 9 maanden loop- of fietstraining met als doel 10 kilometer te lopen of 100 kilometer te fietsen. Inmiddels is het programma door corona flink aangepast. Maar het voordeel is dat ik zelf een keer kan meelopen en kan helpen de missie van BOT te verspreiden. Ik realiseer me dat de bekendheid van BOT samenhangt met mijn prestaties. Ik ben er wel trots op dat we inmiddels onze eerste deeltijd medewerker in dienst hebben. Voor nu is het nog vrij lokaal, in samenwerking met een aantal ziekenhuizen in de regio Gent en Deinze, maar we proberen steeds kleine stappen te maken.”

Blijven bewegen “Ik heb veel geleerd van mijn ziekteperiode”, gaat Thomas verder. “Van een crisis leer je altijd als je durft te luisteren naar jezelf. In zo’n situatie wordt snel duidelijk wat wel en niet belangrijk is in het leven. Je hebt veel tijd om na te denken over dingen die je voorheen vanzelfsprekend vond. Je ziet vaak dat mensen na een crisis of ziekte weer veel positiever in het leven staan, dat begrijp ik wel. Toch is positief blijven makkelijker gezegd dan gedaan. Dokters en de verpleging spelen een rol. Maar je moet het uiteindelijk zelf doen. Daar zie ik ook een rol voor BOT. Ziekenhuizen hebben vaak niet het geld en de tijd hebben voor die extra begeleiding bij beweging. Je moet zelf de verantwoordelijkheid nemen. Maar dat is niet voor iedereen weggelegd en daar helpt BOT bij. Ik vond het namelijk zelf een groot gemis dat ik te weinig werd aangezet om te bewegen in het ziekenhuis. Je ligt veel stil in een bed. Chemo maakt je zwakker, maar de inactiviteit versterkt dat. Het is dus belangrijk om actief te blijven op je eigen niveau. Ik heb destijds niet hard getraind, maar wel gedaan wat nodig was. Dan kun je veel sneller op niveau terugkomen.”

Begrip voor elkaar De sleutelboodschap die Thomas mee wil geven is dat je niet bij de pakken neer moet gaan zitten. “Blijf actief, het is aan jou zelf. Blijf fit tijdens de behandelingen. En zoek mensen die je daarbij kunnen helpen. Of een organisatie zoals Back on track. Wij brengen mensen die hetzelfde hebben meegemaakt bij elkaar, omdat ze vaak steun vinden bij elkaar. Ook onder de naasten merken we dat daar behoefte aan is. Je staat er toch een beetje, jawel, ‘naast’ en zij hebben ook vragen. Onderling is er veel begrip voor elkaar. Zelf vond ik het destijds ook prettig om met de Nederlandse zwemmer Joost Reijns contact te hebben. En zo hoop ik met mijn verhaal mensen te motiveren weer terug te komen in een gezond lichaam. Wat dat kan, echt!”

Het boek van Thomas kan je nog steeds bestellen via: http://thomasvdp.com/book/

Wil je meer weten over Back on Track, kijk dan op www.backontrackfoundation.com