Door seksuoloog Lobke Borger
Testicle Talks
Verwachtingen in de koffer, teleurstellingen in bed
Eindelijk vakantie: voor veel mensen voelt dat als de oplossing voor alles wat er thuis niet lukt. Geen werkmails, geen afspraken, geen wekker, geen ziekenhuisbezoeken en geen volle agenda. Rust. Tijd voor elkaar.
En als we eerlijk zijn, nemen veel stellen nog iets anders mee in hun koffer: verwachtingen. Meer tijd samen, gesprekken die vanzelf weer op gang komen, irritaties die verdwijnen, verbinding die terugkomt en seks die vanzelf weer ontstaat.
Voor mensen die te maken hebben gehad met kanker komt daar vaak nog iets extra's bij. De periode rondom diagnose, behandeling en herstel draait vaak om overleven, aanpassen en doorgaan. Veel aandacht gaat naar het lichaam, de gezondheid en het dagelijks functioneren. Relatie, intimiteit en seksualiteit schuiven daardoor soms noodgedwongen naar de achtergrond.
Dan lijkt vakantie het perfecte moment om alles weer in te halen. Maar juist daar gaat het vaak mis.
Veel mensen geloven onbewust dat verlangen vanzelf terugkomt zodra er voldoende tijd en rust is. Alsof seksualiteit een kamerplant is die alleen even water nodig had. In werkelijkheid werkt verlangen vaak heel anders.
Verlangen ontstaat niet automatisch doordat je agenda leeg is, het ontstaat wanneer je je veilig voelt, ontspannen bent, verbonden voelt met jezelf en met de ander. En dat proces laat zich niet plannen. Sterker nog, hoe meer druk we voelen om iets te moeten voelen, hoe kleiner de kans wordt dat het daadwerkelijk ontstaat.
Herkenbaar? Jullie zijn absoluut niet de enige. Er zijn veel stellen die maanden hebben uitgekeken naar hun vakantie. Ze hebben mooie hotels geboekt, een romantische bestemming uitgekozen en zich voorgenomen om eindelijk weer tijd voor elkaar te maken. De eerste avond gebeurt er niets, de tweede avond ook niet en op dag drie denkt de één: “Waarom zoekt mijn partner nog steeds geen toenadering?” Zonder dat er iets wordt uitgesproken, ontstaat er afstand. Niet omdat er geen liefde is, niet omdat er geen aantrekkingskracht is maar omdat er verwachtingen zijn waar niemand het over heeft gehad.
We vergeten vaak dat ons lichaam niet zomaar omschakelt omdat wij dat graag willen. Je kunt op een ligbed in Spanje liggen terwijl je zenuwstelsel nog steeds denkt dat het dinsdagmiddag is en er vijftien dingen geregeld moeten worden. Stress verdwijnt niet op Schiphol en vermoeidheid blijft niet achter bij de bagageband. Spanning stapt helaas gewoon met je mee het vliegtuig in.
Vakantie creëert ruimte, niet alleen voor ontspanning, maar ook voor alles wat thuis weinig aandacht krijgt. Soms merk je ineens hoeveel jullie elkaar hebben gemist, soms merk je hoeveel er nog niet is uitgesproken en soms merk je dat jullie vooral praktisch zijn geworden. Dat kan pijnlijk zijn, maar het betekent niet dat er iets mis is met jullie relatie.
Het betekent vaak alleen dat iets aandacht nodig heeft.
Veel stellen richten zich tijdens vakantie direct op seks. Terwijl ze eigenlijk eerst verbinding nodig hebben. Dat is een beetje alsof je een sprint wilt trekken zonder eerst je schoenen aan te doen. Zin in seks ontstaat vaak gemakkelijker wanneer emotionele nabijheid aanwezig is. Wanneer je je gezien voelt, wanneer er gelachen wordt, wanneer er ruimte is voor aanraking zonder doel en wanneer je niet hoeft te presteren. Juist daarom is mijn advies, stop eens met focussen op seks. Maar focus juist op contact, ga hand in hand lopen, geef elkaar dagelijks een goede lange tongzoen, ga samen eropuit. Stel elkaar vragen die je normaal niet stelt. Bijvoorbeeld:
- Wat was het moeilijkste van het afgelopen jaar?
- Waar ben je trots op?
- Wat mis je in ons?
- Waar verlang je naar?
Van moeten naar mogen, we hoeven niets in te halen. We moeten niet drie keer per week seks hebben omdat we eindelijk vakantie hebben en we hoeven niet te bewijzen dat onze relatie goed zit. En we hoeven niet te laten zien dat alles weer ‘normaal’ is. Wat als vakantie juist de plek mag zijn waar niets hoeft, waar een knuffel, een gesprek samen en een goed ontbijt voldoende is? Waar seks welkom is als die ontstaat, maar niet noodzakelijk is om de vakantie geslaagd te laten zijn.
Misschien heb ik nog wel een belangrijker advies dan welke vakantietip dan ook. Voer vóór vertrek eens dit gesprek. Niet over de route, niet over het hotel, niet over het inpakken koffers maar over jullie verwachtingen. Vraag elkaar:
- Waar kijk jij het meest naar uit?
- Wat hoop je dat deze vakantie ons brengt?
- Waar maak je je misschien zorgen over?
- Wanneer zou deze vakantie voor jou geslaagd zijn?
De antwoorden verrassen vaak. De één verlangt naar seks, de ander verlangt vooral naar rust. De één wil avontuur, de ander wil uitslapen. De één wil praten, de ander wil juist even nergens over nadenken. Juist door dat vooraf uit te spreken voorkom je dat verwachtingen veranderen in teleurstellingen.
Misschien is de mooiste herinnering aan een vakantie uiteindelijk niet die ene zonsondergang, dat luxe hotel of die perfecte stranddag. Misschien is het wel het moment waarop je je weer even gezien voelde, het moment waarop jullie weer eens echt met elkaar praatten of het moment waarop er ruimte ontstond voor een aanraking zonder doel. Of het moment waarop jullie ontdekten dat verbinding niet begint in bed, maar vaak veel eerder. Want seks op vakantie is geen examen dat je moet halen. Verbinding is geen activiteit die je kunt plannen tussen twee uitstapjes door.
Misschien is de mooiste herinnering aan een vakantie uiteindelijk niet die ene zonsondergang, dat luxe hotel of die perfecte stranddag. Misschien is het wel het moment waarop je je weer even gezien voelde, het moment waarop jullie weer eens echt met elkaar praatten of het moment waarop er ruimte ontstond voor een aanraking zonder doel. Of het moment waarop jullie ontdekten dat verbinding niet begint in bed, maar vaak veel eerder. Want seks op vakantie is geen examen dat je moet halen. Verbinding is geen activiteit die je kunt plannen tussen twee uitstapjes door.
Soms begint intimiteit simpelweg met weer even nieuwsgierig worden naar de persoon naast je. En misschien is dat wel het meest waardevolle souvenir die je mee naar huis kunt nemen.