Testicle Talks

Mantelzorger zijn is liefdevol maar partner blijven is essentieel

“Toen hij de diagnose kreeg ging bij mij meteen een knop om. Ik ging in de regelstand, zorgstand en overlevingsstand. Ik plande afspraken, zat naast hem bij de oncoloog en hield zijn hand vast tijdens de chemo. Ik wist wanneer hij zijn medicatie moest nemen, ik hield bij wanneer hij moe was, wanneer hij at en wanneer hij zich beter voelde. Ik was niet alleen zijn vrouw meer maar ik was ook zijn mantelzorger.

En hoe liefdevol dat ook klinkt, het deed iets met onze relatie. ’s Avonds in bed lag ik naast hem, maar ik voelde afstand. Niet omdat ik hem niet aantrekkelijk vond en niet omdat ik geen liefde voelde, integendeel. Juist omdat ik hem zo kwetsbaar zag, zo moe en ziek. Ik miste de vanzelfsprekendheid, de aanraking zonder medische lading. De blik die zei ‘ik wil je’ en niet ‘gaat het?’”

Dit is het verhaal van een partner die ik onlangs sprak. En dit is niet het verhaal van slechts één partner, dit hoor ik heel vaak. De zorgrol sluipt erin en dat is heel logisch. Maar de zorgmodus en de liefdesmodus zijn niet hetzelfde. Veel partners zeggen tegen mij: “Hij heeft al zoveel meegemaakt, ik wil hem niet ook nog lastigvallen met mijn behoefte aan intimiteit.” Dus ze houden hun behoeften voor zich en langzaam verschuift er iets binnen de relatie.

Wat vaak helpt, is het gesprek openen voordat de afstand groot wordt. Niet te zwaar, niet dramatisch maar vooral eerlijk. Je kunt bijvoorbeeld zeggen: “Ik merk dat ik soms meer in de zorgrol zit dan in de liefdesrol, herken jij dat ook?” Of: “Ik mis ons soms, niet om druk te leggen, maar omdat ik je dichtbij wil voelen.” En ook: “Hoe is het voor jou tussen ons de laatste tijd?” kan het gesprek al openen. Open vragen nodigen uit; ze beschuldigen niet maar ze maken juist ruimte voor een gesprek.

En minstens zo belangrijk is om vanuit jezelf te spreken. Niet: “Jij bent afstandelijk”, maar: “Ik voel afstand en ik wil dat graag samen begrijpen”.

Voor partners is er nog iets anders wat zelden hardop wordt gezegd. Je kunt tegelijk zorgzaam zijn en verlangen voelen. Je kunt tegelijk sterk zijn en onzeker en je kunt tegelijk dankbaar zijn dat hij er nog is en rouwen om wat veranderd is. Dat maakt je absoluut geen slechte partner, dat maakt je mens. Staande blijven als partner betekent ook dat je jezelf niet volledig wegcijfert. Blijf dingen doen die jou energie geven, blijf bewegen, lachen en afspreken met vrienden. Schuldgevoel ligt namelijk op de loer, alsof jij geen ruimte mag innemen omdat je partner ziek is. Maar een uitgeputte partner kan geen stabiele steun zijn.