“Je hebt toch nog een bal?”

Het is november, de maand waarin snorren weer een maatschappelijk doel dienen. Mannen laten hun bovenlip begroeien en we vragen massaal aandacht voor teelbalkanker, prostaatkanker en mentale gezondheid. We moedigen mannen aan om hun ballen te controleren, klachten serieus te nemen en vooral ook te vragen hoe het echt met ze gaat. Maar wat gebeurt er eigenlijk als je eerlijk vertelt hoe het met je gaat? Als je vertelt dat je je na teelbalkanker minder aantrekkelijk voelt, dat je moeite hebt met je veranderde lichaam, dat je bang bent dat je partner je anders ziet of dat seks helemaal niet meer zo vanzelfsprekend voelt?

Hoe vaak volgt er dan niet een goedbedoelde geruststelling?

“Maar je bent toch nog steeds dezelfde?”

“Je mag blij zijn dat je er nog bent.”

“Ach joh, je hebt toch nog een bal?”

Goedbedoeld, natuurlijk. Maar voor iemand die eindelijk iets kwetsbaars durft te vertellen, kan zo'n reactie het gesprek ook meteen beëindigen. Want wat zeg je nog als je net hebt gehoord dat je eigenlijk vooral blij moet zijn? En misschien herken je het zelf ook wel, dat je zegt dat het prima gaat, terwijl je eigenlijk nog met van alles worstelt. Omdat je geen zin hebt in moeilijke gesprekken, omdat je niemand wilt belasten of omdat je zelf niet eens precies weet wat je voelt.

In mijn werk als seksuoloog en oncologieverpleegkundige zie ik hoe ingrijpend de gevolgen van kanker kunnen zijn. Ook wanneer de behandelingen achter de rug zijn en de buitenwereld vindt dat je weer verder kunt. Je kunt dankbaar zijn dat je er nog bent en tegelijkertijd verdrietig, onzeker of boos zijn over wat er veranderd is. Het een sluit het ander niet uit.

Vind je het lastig om te vertellen wat er in je omgaat? Begin klein, vertel je partner of een goede vriend eens dat je ergens mee zit, ook als je zelf nog niet precies weet wat. Je hoeft niet direct de juiste woorden te vinden en je hoeft al helemaal niet overal een oplossing voor te hebben. Soms is zeggen dat je je onzeker voelt, dat je seks mist of dat je lichaam niet meer als vanouds voelt al een eerste stap. En merk je dat iemand jouw verhaal snel probeert weg te wuiven met een goedbedoelde geruststelling? Durf dan ook aan te geven wat je nodig hebt. Misschien wil je helemaal geen advies, maar gewoon even je verhaal kwijt.

En ben jij degene die luistert? Vraag dan eens door: “Wat vind je daar het moeilijkst aan?” Je hoeft het niet op te lossen.

Want praten over hoe het echt met je gaat, vraagt moed. Maar luisteren naar een antwoord dat je liever niet hoort, misschien net zo goed.