Wat we wél weten over stamceltransplantatie bij zaadbalkanker

Gelukkig krijgen maar weinig zaadbalkankerpatiënten te maken met stamceltransplantatie. Maar wie het voor zijn kiezen krijgt, wil daar natuurlijk alles over weten. In het e-book ‘Zaadbalkanker, feiten en ervaringen’ beschrijven we de gangbare richtlijnen voor behandeling van verschillende typen zaadbalkanker. In dit artikel focust internist en adviesraadlid Martijn Kerst (Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis) op wat we wél weten over stamceltransplantatie bij zaadbalkanker.

Wanneer krijgt een zaadbalkankerpatiënt te maken met (autologe) stamceltransplantatie? “Onder bepaalde omstandigheden krijgen patiënten een zeer hoge dosis chemotherapie, gevolgd door een autologe stamceltransplantatie. Deze intensieve behandeling wordt toegepast bij terugkeer van zaadbalkanker na eerdere behandeling met chemotherapie. Het doel van deze behandeling is de kans op genezing of het zeer langdurig wegblijven van de kanker te vergroten. Omdat de aanmaak van bloedlichaampjes na deze hoge dosis chemotherapie sterk onderdrukt is, worden stamcellen van de patiënt zelf gebruikt om de behandeling te ondersteunen.” Hoe werkt autologe stamceltransplantatie? “Bij een stamceltransplantatie worden de stamcellen van de patiënt voorafgaand aan de dosis chemotherapie verzameld via een katheter in een ader en tijdelijk ingevroren. Dit noem je het ‘oogsten van stamcellen’, of leukaferese. Na de hoge dosis chemotherapie worden dezelfde stamcellen na ontdooiing via een infuus weer teruggegeven in de bloedbaan van de patiënt. Deze stamcellen groeien uit tot normale bloedlichaampjes in het beenmerg en zorgen voor sneller herstel van het aantal bloedlichaampjes.” Hoe vaak komt zo’n intensieve therapie voor? “In het Antoni van Leeuwenhoek werden tot nu toe ruim 20 patiënten behandeld in de TIGER-studie. Gemiddeld behandelen we hier 5 patiënten per jaar met intensieve therapie.”

TIGER-studie

“Deze intensieve therapie bij terugkeer van zaadbalkanker na een BEP-/EP-/VIP-behandeling is nog steeds onderwerp van studie, de TIGER studie. In Nederland doet het AVL mee aan deze studie en ik meen ook Radboud MC. Patiënten (kunnen) worden verwezen voor deelname aan deze studie.” In deze studie worden patiënten gerandomiseerd* tussen:

  • Conventionele chemotherapie (4 cycli TIP)
  • Hoge dosis chemotherapie met autologe stamceltransplantatie (2 cycli TI gevolgd door stamcel oogst; nadien 3 cycli hoge dosis CE met stamcel-ondersteuning - TICE-)

* Randomiseren: het op willekeurige wijze, bijvoorbeeld door loting, samenstellen van onderzoeksgroepen, die vervolgens aan verschillende behandelingen of proefomstandigheden worden blootgesteld. Bij terugkeer van zaadbalkanker na een TIP-behandeling kunnen patiënten ook in aanmerking komen voor salvagebehandeling met intensieve therapie, inclusief stamceltransplantatie.

Hoe leg je stamceltransplantatie uit aan kinderen?

De website kankerspoken.nl geeft uitleg over kanker aan kinderen. Daarbij houden ze rekening met verschillende leeftijdscategorieën en hun belevingswereld.