De zorg in Nederland is goed. Maar krijg je de diagnose kanker, dan heeft dat niet alleen lichamelijk grote impact. Voor de mentale gevolgen is in het formele zorgtraject niet altijd ruimte, hoe belangrijk zorgverleners het ook vinden. Dat betekent niet dat je er alleen voor staat: er zijn verschillende mensen en organisaties waarbij je terechtkunt voor het verwerken van gevoelens, herpakken van je leven of ondersteuning bij je acceptatieproces. Weet jij al van de IPSO-centra in Nederland af?
Over dit artikel
Voor dit artikel spraken we met Sonja Robben en Marsha van Pelt van Stichting IPSO. Zij vertelden onder meer over de rol van IPSO-centra in Nederland en wat deze centra kunnen betekenen voor mensen die leven met en na kanker.
Wat is een IPSO-centrum?
IPSO-centra – voorheen bekend als inloophuizen – bieden psychosociale ondersteuning aan mensen met kanker, hun naasten en nabestaanden. Het zijn laagdrempelige plekken waar je binnen kunt lopen voor een gesprek, een activiteit of gewoon om even te zijn.
Er zijn ruim 100 IPSO-locaties. Het grootste deel daarvan bestaat uit zelfstandige centra verspreid over het land. Daarnaast bevinden zo'n 20 locaties zich binnen ziekenhuizen. Hierdoor is de ondersteuning vaak snel toegankelijk.
De centra richten zich niet op medische behandeling, maar op alles wat daaromheen speelt. Denk aan omgaan met onzekerheid, vermoeidheid, veranderingen in je leven of relaties. Het doel: mensen helpen hun weg te vinden in een periode die vaak moeilijk te overzien is. De ondersteuning wordt geboden door getrainde vrijwilligers en in een huiselijke setting. Daardoor voelt een IPSO-centrum anders dan een ziekenhuis of kliniek: minder formeel, en vaak meer als een veilige en gezellige huiskamer.
“Voor veel mensen is de eerste stap naar een IPSO-centrum spannend”
- Sonja Robben
Wat kan een IPSO-centrum voor je doen?
Hulp bij klachten zoals angst of eenzaamheid vallen niet onder de medische behandeling die je krijgt in het ziekenhuis. Maar je kunt wel op zoek zijn naar handvatten om met de diagnose en het leven met of na kanker om te gaan. Daarvoor kun je terecht bij een IPSO-centrum, waar de focus op aandacht, herkenning en praktische ondersteuning ligt.
Je kunt er bijvoorbeeld terecht voor:
- Een luisterend oor
- Informatie en uitleg over leven met en na kanker
- Groepsbijeenkomsten met mensen die iets vergelijkbaars meemaken
- Activiteiten en workshops die helpen bij verwerking, afleiding en herstel
- Doorverwijzing naar andere vormen van ondersteuning
Voor wie is het bedoeld?
Wat veel mensen helpt, is het contact met anderen die écht begrijpen wat je doormaakt. IPSO-centra zijn er voor iedereen die met kanker te maken heeft. Toch is niet elke behoefte hetzelfde. Daarom werken veel centra met verschillende groepen.
Denk hierbij aan:
- Mensen die nog in behandeling zijn
- Mensen in de herstelfase
- Mensen die niet meer beter worden
- Jongeren (AYA’s)
- Specifieke groepen, zoals mannengroepen
Het aanbod verschilt per locatie. Dat komt doordat elk centrum kijkt naar de behoefte in de regio. In een grote stad kan het aanbod anders zijn dan in een kleinere plaats. Sommige centra zijn dagelijks open, andere een paar dagen per week.
Daarom is het advies: kijk vooral wat er bij jou in de buurt mogelijk is. En staat er (nog) niets tussen dat bij je past? Dan loont het om contact op te nemen. Nieuwe initiatieven ontstaan vaak juist vanuit vragen van bezoekers.
Voor zaadbalkankerpatiënten en hun naasten
Voor veel mensen is de eerste stap naar een IPSO-centrum spannend. Erkennen dat je hulp kunt gebruiken is niet altijd makkelijk. En praten over wat je voelt of meemaakt is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Bovendien kan het voor mannen lastig zijn je te herkennen in een groep waarin vooral vrouwen zitten, of mensen in een andere levensfase.
Daarom is er de afgelopen jaren binnen IPSO-centra meer aandacht gekomen voor mannengroepen. In het project Leef NU! is actief gewerkt aan het opzetten van deze groepen, in samenwerking met onder andere patiëntenorganisaties. Dat begon bij een klein aantal centra, maar breidt zich inmiddels verder uit over het hele land.
Ook voor jongere mannen, zoals veel zaadbalkankerpatiënten, groeit het aanbod. Via samenwerkingen met onder andere AYA-netwerken en organisaties voor jonge mensen met kanker ontstaan steeds meer plekken waar je leeftijdsgenoten kunt ontmoeten die in een vergelijkbare situatie zitten.
Je zit nergens aan vast!
We begrijpen dat een bezoek aan een IPSO-centrum niet niks is. Maar weet: je zit nergens aan vast. Loop eens naar binnen en kijk of het iets voor je is.
De sfeer in de centra is vaak anders dan mensen verwachten. Het is geen ziekenhuisomgeving en ook geen zware, sombere plek. Integendeel: er wordt gelachen, ervaringen worden gedeeld en er is ruimte voor luchtigheid naast de moeilijke momenten. En bovenal: je deelt en doet alleen waar jíj behoefte aan hebt!
Wil je weten wat er mogelijk is bij jou in de buurt?
Kijk op de website van IPSO voor een overzicht van alle centra in Nederland.