Op een zaterdag in september 2026 voelt Sander dat zijn ene bal groter is. “Groter dan ik gewend ben in elk geval. De bal was groter en voelde anders, doffer. De alarmbellen gingen af. Ik wist niet of ik het me inbeeldde, maar ik nam liever het zekere voor het onzekere. Dus hing ik die maandagochtend aan de lijn met de huisarts.”
Onschuldige diagnose
“Ik kon dezelfde dag nog langskomen en kwam terecht bij de waarnemer van de huisarts. Die dacht aan een hydrocèle (een goedaardige zwelling in de balzak). Daar had ik nog nooit van gehoord, maar hij zei dat het onschuldig was. Omdat hij het niet helemaal zeker wist, raadde hij me aan een afspraak bij het ziekenhuis te maken voor een echo. Als de bal pijnlijker of groter werd, moest ik terugkomen.”
Ongevoelige bal
Die week verandert er eerst niets. Tot Sander op vrijdag merkt dat zijn bal gevoeliger aanvoelt. “Ik voelde spanning en steken. Opnieuw belde ik de huisarts, die deze keer zelf een onderzoekje deed. Hij had het idee dat het niet om een hydrocèle, maar om een bijbalontsteking ging. Mijn afspraak voor de echo in het ziekenhuis zou nog anderhalve week duren, maar hij kon via de huisartsenzorg diezelfde middag nog een echo regelen. ‘Dan kun je vast beginnen aan antibiotica en gerust het weekend in', zei hij tegen me. Maar het nam een andere wending.”
“”
“Ik zag het gezicht van mijn radioloog betrekken”
Foute boel
Tijdens de echo, die in de namiddag plaatsvond, verandert de sfeer. “Ik zag het gezicht van mijn radioloog betrekken. Hij begon steeds voorzichter te praten en zei dat hij even mijn huisarts ging bellen. Ik wist al genoeg: dit is foute boel. Kort daarna belde mijn huisarts en deelde het nieuws: ik had hoogstwaarschijnlijk een tumor. Maandagochtend kon ik bij de uroloog terecht. Verder wist hij ook niets. Met die boodschap ging ik het weekend in.”
Weekend vol zorgen
Onrustige dagen volgden. “Ik wist niet wat me te wachten stond, welk stadium de kanker had en hoe erg het allemaal was. Ik maakte me veel zorgen. Vanuit mijn jeugd kende ik vooral mensen die na de diagnose kanker niet lang meer leefden. Mijn beeld was simpelweg: kanker leidt tot de dood.
Dat weekend gebruikte ik al mijn tijd om te lezen over zaadbalkanker. Via een oud-collega kwam ik in contact met een oncoloog. Zij wees me op alle informatie op kanker.nl en bij Stichting Zaadbalkanker. Daarnaast vertelde ze twee dingen: dit komt bijna altijd goed én het doet ertoe naar welk ziekenhuis je gaat. Dat stelde me iets gerust. Zaterdag was nog verschrikkelijk, maar zondag kwam er wat meer berusting. Ik had me beter ingelezen, met familie en vrienden gesproken en ben met mijn partner en dochtertje de duinen ingegaan.”
“”
“De snelheid waarmee alles ging had iets beangstigends”
Haastige spoed is in dit geval goed
Maandagochtend zit Sander bij de uroloog, en vanaf dat moment gaat alles snel. “De uroloog bevestigde dat het zaadbalkanker was en binnen 48 uur lag ik dankzij een spoedplek op de operatietafel. Het gaf zo'n dubbel gevoel: ik hoorde dat zaadbalkanker bijna altijd goedkwam, maar alles ging wel met bloedspoed. De snelheid waarmee alles ging had iets beangstigends. Al is het ook logisch. Zaadbalkanker is en blijft een agressieve kankersoort.”
Stadium 2 kanker
Of Sander uitzaaiingen heeft, blijft onzeker. Hij volgt de uitslagen in zijn online patiëntendossier op de voet. “Nog voor mijn operatie was op een CT-scan te zien dat enkele lymfeklieren vergroot waren. Ik heb fors erop aangedrongen dat ik de scan vóór het verwijderen van mijn bal kreeg. Later kwam ook de uitslag van het onderzochte weefsel binnen. Ongeveer een week na mijn operatie las ik in mijn dossier de conclusie van het multidisciplinair overleg: stadium 2 en verwijzen voor verdere behandeling.”
Eigen initiatief wordt beloond
“In eerste instantie las ik in mijn dossier dat ik werd doorverwezen naar een academisch ziekenhuis in de buurt. Maar toen ik ontdekte dat dat geen expertisecentrum was én de wachttijd lang was, heb ik zelf actie ondernomen. Ik contacteerde mijn uroloog met een verzoek voor een verwijzing naar een expertisecentrum voor zaadbalkanker. Binnen 24 uur was die binnen, nog voordat het streekziekenhuis mij überhaupt over mijn doorverwijzing had verteld. Dat zou pas anderhalve week later gebeuren.”
“”
“Anders dan normaal protocol wilden ze dat ik een PET-scan deed”
Kapotte PET-scanner
In het expertisecentrum worden de beelden van de CT-scan opnieuw bekeken. “De vergrote lymfeklieren zorgden nog steeds voor twijfel over het stadium. Anders dan normaal protocol wilden ze dat ik een PET-scan deed. Toen ik vervolgens weinig hoorde over een daadwerkelijke afspraak, nam ik nogmaals zelf initiatief. De PET-scanner bleek tijdelijk buiten gebruik, waardoor alles vertraging opliep. Ik besloot mijn zorgverzekeraar te bellen voor wachtlijstbemiddeling. Zij vonden voor de dag erna een plek voor een scan bij Instituut Verbeeten. Een onderzoek ergens anders laten uitvoeren komt niet zo vaak voor en ziekenhuizen vinden dit soms een ongemakkelijk verzoek, maar het kan wel gewoon.”
Grote lymfeklieren lijken normaal
“Die scan veranderde het beeld van mijn situatie. De lymfeklieren zijn te groot om binnen de veilige grenzen te vallen, maar ze groeien niet. Naarmate de tijd verstrijkt, wordt steeds aannemelijker dat dit misschien wel gewoon is bij mij. Een vervolgbehandeling met chemotherapie of radiotherapie was daarom vooralsnog niet nodig, maar ik blijf wel onder controle.”
“”
“De zwangerschap en mijn ziekte liepen helemaal parallel aan elkaar”
Ziek en in verwachting
“Op het moment dat mijn ziektetraject startte, was mijn vriendin ongeveer drie maanden in verwachting van ons tweede kindje. Dat zorgde voor een gekke situatie: op vrijdagochtend vertelde ik mijn zus dat we een tweede kindje kregen. Vrijdagmiddag belde ik haar opnieuw om te delen dat ik waarschijnlijk kanker had. De zwangerschap en mijn ziekte liepen helemaal parallel aan elkaar.”
Belangrijk moment
Kort nadat Sander voor de tweede keer vader wordt, krijgt hij opnieuw onderzoeksuitslagen. “En die waren gelukkig goed! Ik was er stiknerveus voor. Als de uitslag slecht was geweest, had ik kort daarna misschien met een vervolgbehandeling moeten beginnen. Terwijl je op zo’n moment vooral van je kindje wilt genieten en er voor je partner wilt zijn.”
Ga erachteraan en wees vasthoudend!
“Het leven heeft zijn normale beloop eigenlijk allang weer genomen. Ik kan me richten op ons gezin, het nieuwe huis, vakantie en dat soort dingen. Natuurlijk blijft er onzekerheid over wat toekomstige controles laten zien. Maar er is weer veel toekomst. De belangrijkste les die ik heb geleerd is: lees jezelf in en ga voor wat je belangrijk vindt. En wees vooral niet bang om een beetje vasthoudend te zijn.”